DŽAMIJA CARA (Priština)

Status

Vrsta zaštite: Ostalo Data e Mbrojtjes: 848/1953

Vrsta zaštite: Pod privremenom zastitom Data e Mbrojtjes: 2011

Vrsta zaštite: Pod privremenom zastitom Data e Mbrojtjes: 2012

Vrsta zaštite: Pod privremenom zastitom Data e Mbrojtjes: 2013

Vrsta zaštite: Pod privremenom zastitom Data e Mbrojtjes: 2014

Vrsta zaštite: Pod privremenom zastitom Data e Mbrojtjes: 2015

Istorijat

Džamija Sultan Mehmet Fatiha II, nalazi se u jezgru starog grada Prištine, blizu Velikog Hamama (XV vek), Sahat Kule (XIX vek), zgrade Akademije nauka i umetnosti Kosova (XIX vek), proglašeni spomenicima kulturne baštine. Izgrađena je po naređenju Sultan Mehmet Fatiha II – Vladara. Natpis na arapskom, u pest reda, koji se nalazi iznad glavnog ulaza, kao tačan datum izgradnje daje datum 1461 godine, po gregorijanskom kalendaru, odnosno 865 hidžretske godine po arapskom kalendaru. U narodu je poznata kao kraljeva džamija ili velika džamija. Tokom austro-turskih ratova nakraju XVII veka, ista je pretvorena u katoličku crkvu. Ovde je bio dahranjen Pjetar Bogdani, jedan od najpoznatijih albanskih pisaca. Nakon što su austrijanci izgubili rat, kosti pisca su 1690 godine otkopana i bačene na put od strane turske vojske, a zgradi se vraća prvobitna funkcija. Tokom drugog svetskog rata, nemačka vojska je vršila obnove u unutrašnjosti džamije. Ovo se može videti i sa naslikanog slomljenog krsta iznad ulaznih vrata. Na osnovu ovog spomenika, konstrukciju, način izgradnje i dekorativne elemente, smatra se kao jedan od najvažnijih objekata islamske arhitekture u jugoistočnoj Evropi. U dvorištu džamije se nalazi i jedan šadrvan izgrađen 1996 godine. Džamija Sultan Mehmet Fatiha, sa svojim pomočnim objektima, zauzima površinu od 577 m2. Izgrađena je izrezbarenim peščanim kamenom polu žute boje. Zidovi sa unutrašnje strane su obloženi ciglama vezane sa krečnim malterom. Debljina zidova dostiže i do 180 cm. Džamija se sastoji od jedne pravougaone prostorije veličine 14.14 x 14.14 m, kupole prečnika 13.50 m uzdignute na četiri stuba, visokog minareta do 38.20 i reprezetativnog portika. Može se reći da je kupola Velike Džamije jedan od najvećih kupola objekta XV veka, sa najuspešnijim arhitektonskim izborom u jugoistočnoj Evropi. U unutrašnjem delu se nalazi mihrab, mimber i mahvil. Drveni mahvil ukrašen frizom u obliku stalaktita sa geometrijskim ukrasima je veoma poznat po svojim umetničkim vrednostima. Portik džamije se nalazi na ortogonalnim stubovima, dok je sa gornje strane pokriven kupolom. Centralna kupola i i kupola portika su pokrivene pocinkovanim listovima. Unutrašnjost džamije je osvetljena otvorima velikih prozora u tri zona zdova i sa po 12 manjih otvora na kupoli. Kalota centralne kupole, površina pandativa, površina oko prozora, kupole i pandativi portika oslikani su raznobojnim biljnim motivima tehnikom al seko. Što se tiče arhitektonskog, prostornog, strukturnog i dekorativnog aspekta, zgrada čuva sve osobine još od vremena izgradnje. Jedna je od jedinstvenih i dominantnih zgradi u gradu Prištine. U današnjem vremenu, ovaj spomenik se pojavljuje sa mnogo intervencija obnove, od kojih vredi napomenuti obnovu odrađenu 1682/’83 godine – tokom vladavine Sultana Mehmeta IV-og, kao i obnove nakon zemljotresa 1955 godine. Još od vremena kada je ovaj spomenik proglašen pod zaštitom države (1953) od strane Pokrajinske kancelarije za zaštitu spomenika, džamija nije bila u dobrom stanju, pa je tokom 1955 i 1990 godina ista institucija realizovala je delimične intervencije konzervacije spasalaškog karaktera/konsolidacije. Sa ciljem konzervacije/restauracije ove zgrade, specijalizovana ekipa iz Turske je 2004 godine pripremila istraživanje/plan konzervacije/restauracije, koji je 2006 godine uvojen od strane vlastu kulturne baštine na Kosovu i u Turskoj.

Nazivi i reference

Jedinstveni broj: 002766

Naziv: DŽAMIJA CARA

Klasa: Monument

Institucija: RCKN - Priština

Lokacija

Država: Kosovo

Opština: Priština

Grad / Selo: Priština

Lokacija:

Poštanski fah: 10000

Naziv ulice: Ibrahim Lutfiu, ish"Nazim Gafurri" pa Nr.

Funkcionalna vrsta i datiranje

Vrsta (Tip):Arkitektuale - SRB

Period: Osmanska

Vek: XV

Saznajte kroz mapiranje:

Razvoj Databaze je bio moguć sa velikom podrškom Britanske Ambasade u Pristini. Izraženi sadržaj u njoj je, odgovornost Ministarstva Kulture, Omladine i Sporta i ne odražava obavezno mišlenja donatora.
Projekat za izradu ove baze podataka je proveden od strane Švedske Fondacije Kulturne Baštine bez Granica CHwB.
© 2014 / Izraženi sadržaj je odgovornost Vlade Kosova ili Ministarstva kulture, omladine i sporta i ne predstavlja satavove donatora.