Kuća Adem-age Đona (Prizren)

Status

Vrsta zaštite: Inventarisano Data e Mbrojtjes: 04.04.2003

Vrsta zaštite: Inventarisano Data e Mbrojtjes: 2002

Vrsta zaštite: Pod privremenom zastitom Data e Mbrojtjes: 2011

Vrsta zaštite: Pod privremenom zastitom Data e Mbrojtjes: 2012

Vrsta zaštite: Pod privremenom zastitom Data e Mbrojtjes: 2014-2015

Istorijat

Prizren je jedan od gradova najbogatijih kulturnom baštinom na Kosovu. Kulturna baština Prizrena se ističe po svojoj građevinskoj i duhovnoj formi. Pored poznatih verskih objekata u Prizrenu se nalazi i veliki broj starih tradicionalnih kuća, sagrađenih u VXIII, XIX i početkom XX veka, koje imaju veliku istorijsku i arhitektonsku vrednost. Tradicionalne kuće sagrađene za begove, zanatlije, poljoprivrednike, trgovce i državne velikodostojnike tog doba imaju posebne karakteristike u pogledu prostorne organizacije, stila i dekorativnih elemenata, koje pokazuju kojem sloju u društvu pripada vlasnik. Takođe, kuće u sklopu kompleksa nam omogućavaju da saznamo više o okolnostima, vezama i razvoju urbanih i ruralnih centara, građevinskim – arhitektonskim i urbanističkim karakteristikama, običajima, načinu života, itd. Jedan od reprezentativnih objekata ove baštine je i kuća Adem-age Đona u Prizrenu. Ovaj objekat je sagrađen u XVIII veku i podvrgnut je obimnom renoviranju u XIX veku, posebno u unutrašnjosti. Kuća Adem-age Đona se nalazi na zapadnoj granici Istorijskog jezgra Prizrena, iza zgrade skupštine opštine. Zgrada je sagrađena po etažama i pripada simetričnom tipu sa tremom u prizemlju i čardakom na spratu. U prizemlju se nalaze dve sobe, ostava i predsoblje, a po uzdužnoj osi je podeljeno na dva dela. Na spratu se nalaze zatvoreni čardak u središtu i četiri sobe raspoređene oko čardaka. Zgrada se odlikuje bogatom arhitektonskom obradom, kako u pogledu proporcija i forme, tako i u pogledu obrade čeone fasade. Čeona, južna fasada se odlikuje dekoracijama rađenim drvorezbarstvom, kao što su ispusti međuspratne horizontalne potpore u obliku arhitrava, ukrašenih geometrijskim motivima. Timpani iznad prozora su rađeni drvorezbarstvom sa geometrijskim oblicima šestokrake zvezde. Deo trema u sredini prizemlja leži na dva drvena stuba sa tamponom izrađenim i dekorisanim cvetnim elementima. Široka streha na krovu pokriva zgradu formirajući venac. Unutrašnjost objekta je bogata etnografskim elementima. Drvorezbarenje je veoma izraženo i rađeno je sa izuzetnom veštinom. Kao karakteristične elemente vredi navesti: tavanice napravljene od drveta sa ukrasima u raznim geometrijskim oblicima, vrata rađena drvorezbarenjem sa metalnim kvakama, kapake ormara – jukluka i hamamdžika i odžake za grejanje vode za hamamdžik. Konstrukcija je izrađena u kombinaciji kamena za temelje i zidove u prizemlju do visine od oko 1,5 metara i ćerpiča za strukturu zidova i drvenih greda, čime je stvoren skelet bondruk sistema. Krov je četvorovodni, pokriven glinenim crepom. Posle Drugog svetskog rata objekat je podeljen na dva dela duž uzdužne ose i od tada ovu kuću koriste dve porodice. Prilikom te podele izvršene su i druge intervencije na enterijeru i eksterijeru objekta, pri čemu su vlasnici preuredili kuću za zadovoljenje savremenih životnih potreba (uređenje sanitarnog čvora, postavljanje spoljnjeg stepeništa na istočnoj fasadi, itd.). U dvorištu kuće se nalazila i gostinska kuća, smeštena pored puta, koja je porušena 1978. godine. Kuća Adem-age Đoni predstavlja primer arhitekture orijentalnog-lokalnog stanovanja ravničarskog tipa, koja je pripadala bogatom društvenom sloju.

Nazivi i reference

Jedinstveni broj: 000476

Naziv: Kuća Adem-age Đona

Klasa: Monument

Institucija: RCKN - Prizren

Lokacija

Država: Kosovo

Opština: Prizren

Grad / Selo: Prizren

Lokacija: Iza Skupštine opštine Prizren

Poštanski fah: 20000

Naziv ulice: Saraçëve

Funkcionalna vrsta i datiranje

Vrsta (Tip):Arkitektuale - SRB

Period: Osmanska

Vek: XIX

Saznajte kroz mapiranje:

Razvoj Databaze je bio moguć sa velikom podrškom Britanske Ambasade u Pristini. Izraženi sadržaj u njoj je, odgovornost Ministarstva Kulture, Omladine i Sporta i ne odražava obavezno mišlenja donatora.
Projekat za izradu ove baze podataka je proveden od strane Švedske Fondacije Kulturne Baštine bez Granica CHwB.
© 2014 / Izraženi sadržaj je odgovornost Vlade Kosova ili Ministarstva kulture, omladine i sporta i ne predstavlja satavove donatora.