Atik džamija (Gnjilane)

Status

Vrsta zaštite: Pod privremenom zastitom Data e Mbrojtjes: 2012

Vrsta zaštite: Pod privremenom zastitom Data e Mbrojtjes: 01.10.2014

Istorijat

Atik džamija, inače poznata i kao Džamija Medrese, izgrađena je u XVII veku. Ovo je prva izgrađena džamija u gradu. Beleške govore o završetku radova u 1606 godini, ali nailazi se i na beleške koje govore o 1609 godini. Važno je da je Atik džamija izgrađena u drugoj polovini prve decenije XVII veka. Osnivanje Gnjilana kao centra, oko 1750 godine, sukobljava se sa starošću Atik džamije. Jedna takva džamija se nije mogla izgraditi na nekom strateški i ekonomski nerazvijenom mestu u to vreme. Kao takva, džamija nosi dokaze o jednom starijem gradu nego što je Gnjilane. Predstavljanje Gnjilana pod imenom Gilan još 1423 godine kao selo, ne sme se brzo prevazići. Džamija ima salu za molitve i minaret, dok je predsoblje, nekada funkcionalno, izrušeno 1993 godine, kada je izgrađen dodatak, koji se prisvaja objektu džamije i postaje integralni deo iste. Džamija je izgrađena od različitog materijala: kamena, cigli, vertikalnih i horizontalnih cigli, krečnog maltera i presovanih grana (bris). Ovakvi duplirani materijali uticali su na opstanak objekta za stotine godina. Sala za molitve poseduje sve njene sadržne delove, kao što su: mihrab, minber, ćurs i mahfil. Ulaz u Sali za molitve moguć je putem dodatne uzgradnje sa zapadne strane. Mihrab je rađen zidnim slikama sa cvetnim motivima gde dominira kafena boja. Minber se nalazi desno od mihraba, a rađen je različitim geometrijskim izrezbarenim motivima. Ćurs je postavljen u levom ćošku mihraba i nije funkcionalan. Mahfil nije onaj stari, nego je obnovljen drvenom ogradom. Minaret se nalazi na južnom zidu, okrugle je osnove i stuba. Na gornjem delu se nalazi galerija ukrašena geometrijskim motivima. Minaret je pokriven ćulavom konusnog oblika. Osnova minareta je rađena od izrezbarenog kamena i nije malterisana, dok je stub minareta malterisan sa spoljašne strane. Unutrašnjost Atik džamije je bogata zidnim slikama. Na kupoli Atik džamije nalazi se pojas sa osam prostora, gde se sa unutrašnje strane nalazi osam četvrtastih prozora a sa spoljašne su oblika polu-luka. Na ovim se prostorima nalaze zidne slike koje predstavljaju cenjene vrednosti Islamske kulture na ovim prostorima. Ukrasi slika su biljni motivi, koji pripadaju turskom ili persijskom stilu. Tokom obnovljanja zidnih slika, slikari Demir Behljulji i Zećirja Redžepi su ubacili i elemente Albanske tradicije. Na površini bočnih zidova sale za molitve nalaze se rozete različitih motiva, gde se može primetiti oblik patke, lampe, i svetla koje se pretapa u zrake sunca. U dvorištu džamije nalazi se šadrvan kao i objekat gde bi se kupale preminule osobe. Sada su se umesto ovih objekata izgradili prateći objekti, radnje i medresa.

Nazivi i reference

Jedinstveni broj: 000066

Naziv: Atik džamija

Klasa: Monument

Institucija: RCKN - Gnjilane

Lokacija

Država: Kosovo

Opština: Gnjilane

Grad / Selo: Gnjilane

Lokacija: Gnjilane

Poštanski fah: 60000

Naziv ulice: "Zija Shemsiu" 118

Funkcionalna vrsta i datiranje

Vrsta (Tip):Arkitektuale - SRB

Period: Osmanska

Vek: XVII

Saznajte kroz mapiranje:

Razvoj Databaze je bio moguć sa velikom podrškom Britanske Ambasade u Pristini. Izraženi sadržaj u njoj je, odgovornost Ministarstva Kulture, Omladine i Sporta i ne odražava obavezno mišlenja donatora.
Projekat za izradu ove baze podataka je proveden od strane Švedske Fondacije Kulturne Baštine bez Granica CHwB.
© 2014 / Izraženi sadržaj je odgovornost Vlade Kosova ili Ministarstva kulture, omladine i sporta i ne predstavlja satavove donatora.